KONU 16 - BİRİM KESİRLER

BÖLÜM 1 - KESİRLER TEKRAR


KESİR, PAY VE PAYDA

Birim Kesirler
 

... bir tam sayı ve ... sıfırdan farklı bir tam sayı olsun.

...

şeklinde yazılan ifadelere kesir ismi verilir.

..., ..., ..., ...

ifadeleri kesirlere örnek olarak verilebilir.

... kesri, “üç bölü beş” veya “beşte üç” şeklinde okunur.

Kesir çizgisinin üzerine yazılan sayıya pay, altına yazılan sayıya ise payda ismi verilir.

Kesirlerde pay ve payda

  • ... kesrindeki pay 1’e ve payda 5’e eşittir.
  • ... kesrindeki pay 24’e ve payda 18’e eşittir.

Bir kesrin paydası 0 olamaz.

Alıştırmalar-1

Aşağıdaki kesirlerin pay ve paydalarını bulalım.

..., pay: ...3..., payda: ...8....

..., pay: ......, payda: ......

..., pay: ......, payda: .......

..., pay: ......, payda: .......

..., pay: ......, payda: .......

..., pay: ......, payda: .......

KESİR NEDİR?

Kesrin gösterimini yukarıda öğrendik. Şimdi de ne anlama geldiğini öğrenelim.

Kesir bölmenin farklı şekilde bir gösterimidir. Payın paydaya bölünmesi ile elde edilen sayıyı ifade eder.

  • ... kesrindeki payı (10’u) ve paydaya (5’e) bölersek, 2 buluruz. Bu nedenle, ... kesri 2’ye eşittir.
  • ... kesrindeki payı (7’yi) ve paydaya (1’e) bölersek, 7 buluruz. ... kesri 7’ye eşittir.

Yukarıdaki örneklerde pay paydaya kalansız bölünmektedir. Kalansız bölümlerde kesrin değeri bir tam sayıya eşittir. Fakat tüm kesirli sayılarda bu durum geçerli değildir. Bu kesirlerden bazılarının sayısal değerlerini ondalık gösterim konusunda öğreneceğiz.

Aşağıdaki kesirlere eşit bir doğal sayı bulamayız.

  • ... kesrindeki payı (10’u) ve paydaya (8’e) bölersek, bölümü 1 ve kalanı 2 buluruz.
  • ... kesrindeki payı (7’yi) ve paydaya (12’ye) bölersek, bölümü 0 ve kalanı 7 buluruz.

Alıştırmalar-2

Aşağıdaki tabloyu dolduralım?

Kesir Değeri bir doğal sayıya eşit mi?
... ...Evet...
... .........
... .........
... .........
... .........
... .........