KONU 16 - BİRİM KESİRLER

BÖLÜM 1 - KESİRLER TEKRAR


KESİR, PAY VE PAYDA

Birim Kesirler
 

KESİR NEDİR?

... ve ...'nin tam sayılar olduklarını ve ...'nin sıfırdan farklı olduğunu düşünelim.

...

şeklinde yazılan ifadelere kesir ismini veriyoruz.

Aşağıdaki ifadeler birer kesirdir.

..., ..., ..., ...

... kesri, “üç bölü beş” veya “beşte üç” şeklinde okunur.

 

KESRİN PAYI VE PAYDASI

Kesir çizgisinin üzerine yazılan sayıya pay, altına yazılan sayıya ise payda ismi verilir.

Kesirlerde pay ve payda

  • ... kesrinin payı 1’e ve paydası 5’e eşittir.
  • ... kesrinin payı 24’e ve paydası 18’e eşittir.

Bir kesrin paydası 0 olamaz.

Alıştırmalar-1

Aşağıdaki kesirlerin pay ve paydalarını bulalım.

..., pay: ...3..., payda: ...8....

..., pay: ......, payda: ......

..., pay: ......, payda: .......

..., pay: ......, payda: .......

..., pay: ......, payda: .......

..., pay: ......, payda: .......

KESİR NE ANLAMA GELİR?

Kesrin gösterimini yukarıda öğrendik. Şimdi de ne anlama geldiğini öğrenelim.

Kesir bölmenin farklı şekilde bir gösterimidir. Payın paydaya bölünmesi ile elde edilen sayıyı ifade eder.

  • ... kesrinin payını (10’u) paydasına (5’e) bölersek, 2 buluruz. Bu nedenle, ... kesri 2’ye eşittir.
  • ... kesrinin payını (7’yi) paydasına (1’e) bölersek, 7 buluruz. ... kesri 7’ye eşittir.

Yukarıdaki örneklerde pay paydaya kalansız bölünmektedir. Kalansız bölümlerde kesrin değeri bir tam sayıya eşittir. Fakat tüm kesirli sayılarda bu durum geçerli değildir. Bu kesirlerden bazılarının sayısal değerlerini ondalık gösterim konusunda öğreneceğiz.

Aşağıdaki kesirler doğal sayıya eşit değildir.

  • ... kesrinin payını (10’u) paydasına (8’e) bölersek, bölümü 1 ve kalanı 2 buluruz.
  • ... kesrindeki payını (7’yi) paydasına (12’ye) bölersek, bölümü 0 ve kalanı 7 buluruz.

Alıştırmalar-2

Aşağıdaki tabloyu dolduralım.

Kesir Değeri bir doğal sayıya eşit mi?
... ...Evet...
... .........
... .........
... .........
... .........
... .........