KONU 14 - PARANTEZLİ İŞLEMLER

BÖLÜM 1 - PARANTEZLİ İŞLEMLER


PARANTEZLİ İŞLEM NEDİR?

Bazı işlemlerde ..., ..., ..., ...’nün yanı sıra, parantezle de “()” karşılaşabiliriz. İçerisinde parantez olan işlemlere parantezli işlem ismi verilir.

  • ...
  • ...
  • ...
  • ...

Yukarıdaki işlemler parantezli işlemlerdir.

İşlemlerde parantezin kullanılmasının nedeni, genellikle, içerisindeki işlemin önceliği olduğunu göstermektir.

Parantez içerisine yazılan işlemler, dışındakilerden bağımsız olarak, anlamlı ifadeler olmalıdır.

  • ... ifadesinde parantezin içerisinde anlamlı bir işlem bulunmamaktadır. Bu yüzden, parantezin bu işlemde doğru yerleştirilmediğini söyleyebiliriz.
  • ... ifadesinde ise, parantez içerisine yazılan işlem bir sonuç veren, anlamlı bir işlemdir. Bu ifadede parantez doğru kullanılmıştır.

PARANTEZLİ İŞLEMLER NASIL ÇÖZÜLÜR?

Parantezli işlemleri çözerken

  • Önce parantezin içerisindeki işlemin sonucu buluruz.
  • Daha sonra parantez ve içerisindeki ifadelerin tümünün yerine işlem sonucunu yazarız.

...

işleminin sonucunu bulalım.

 

Parantez içindeki işlemin sonucunu bulma:

Parantezin içerisinde ... işlemini görüyoruz. Öncelikle bu işlemden başlamalıyız.

...

 

Parantez yerine sonucu yazma:

Bulduğumuz bu sonucu, ... yerine yazarak işleme devam edebiliriz.

...

 

Buna göre, ... işleminin sonucu 56’dır.

...

işleminin sonucunu bulalım.

 

Parantez içindeki işlemin sonucunu bulma:

Parantez içindeki işlemin sonucu

...

çıkar.

 

Parantez yerine sonucu yazma:

... yerine ... yazarsak, işlem sonucu

...

çıkar.

...

işleminin sonucunu bulalım.

 

Parantez içindeki işlemin sonucunu bulma:

Parantez içindeki işlemin sonucunu 16 buluruz.

... ...

 

Parantez yerine sonucu yazma:

... yerine ... yazarak işleme devam ederiz.

...

Aşağıdaki örnekleri inceleyelim.

  • ... ...
  • ... ...
  • ... ...
  • ... ...
  • ... ...
  • ... ... ...
  • ... ... ...
  • ... ... ...
  • ... ... ...

Alıştırmalar-1

Aşağıdaki işlemlerin sonuçlarını bulalım.

............

..............

............

............

..............

.............

............

............

.............

.............

..........

..........

...........

............

Parantezli bir işlemdeki parantezi kaldırırsak, sonuç büyük ihtimalle farklı çıkacaktır.

... ve

...

işlemlerinin sonuçlarını karşılaştıralım.

 

İlk işlemin sonucu:

... ...

 

İkinci işlemin sonucu:

... ...

İkinci işlemde parantez olmadığı ve çarpmanın toplamaya göre önceliği olduğu için, önce 8 ile 3’ü çarpıp daha sonra 2 ile topluyoruz.

 

Bu örnekte parantezi kaldırdığımızda işlem sonucu farklı çıkıyor.

İşlemlerin birçoğunda parantezi kaldırmak sonucu değiştirse de, aynı sonucun elde edildiği durumlar da bulunmaktadır.

... ...

Bu işlemde parantezi kaldırsak da aynı sonucu elde ederiz.

... ...

... ...

Yukarıdaki işlemde parantezin kaldırılması sonucu değiştirmez.

... ...

Alıştırmalar-2

Aşağıdaki işlemlerin hangilerinde parantezi kaldırmanın sonucu değiştirmediğini bulalım.

...

...

...

...

...