KONU 12 - ÇARPMA VE BÖLMEDE VERİLMEYEN ÖĞEYİ BULMA

BÖLÜM 2 - ÇARPMADA VERİLMEYEN SAYILARI BULMA


Çarpma ve bölmede verilmeyen öğeyi bulma

Alt alta yapılan çarpma işleminde verilmeyen sayıları aşağıdaki yazım kurallarını hatırlayarak bulabiliriz.

  • Çarpım çizgisinin üzerine çarpanları yazarız.
  • En altta, toplama işleminden sonra bulduğumuz sayı çarpımdır.
  • İlk çarpanı ikincinin basamakları ile tek tek çarpar, bulduğumuz sonuçları çarpım ile toplam çizgilerinin arasına sırayla yazarız. Bulduğumuz her yeni sonucu, bir basamak daha sola kaydırarak yazarız.
Çarpmada verilmeyen sayıları bulma

Çarpmada verilmeyen sayıları bulma

Yukarıdaki işlemde verilmeyen sayıları bulalım.

Bu işlemde ilk çarpan ile çarpım verilmiştir. Bölme işlemi yaparak ikinci çarpanı bulabiliriz.

Çarpmada verilmeyen sayıları bulma

Yukarıdaki işleme göre ikinci çarpanın 62 olması gerekir. Artık iki çarpanı da bildiğimize göre, alt alta çarpma işlemi yaparak ara satırlardaki sayıları da bulabiliriz.

Çarpmada verilmeyen sayıları bulma

Çarpmada verilmeyen sayıları bulma

Yukarıdaki işlemde verilmeyen sayıları bulalım.

 

Bu soruyu iki farklı yolla çözebiliriz.

 

a) Önce çarpım, daha sonra çarpanı bularak

Alttaki toplama işlemini yaparak, çarpımın kaç olduğunu bulabiliriz.

Çarpmada verilmeyen sayıları bulma

Çarpım 1080 ve çarpanlardan biri 15 olduğuna göre, diğer çarpanı bulmak için bölme kullanabiliriz.

Çarpmada verilmeyen sayıları bulma

Böylece, verilmeyen çarpanın 72 olduğunu bulmuş oluruz.

 

b) Önce çarpanı, daha sonra çarpımı bularak

İkinci çarpanın birler basamağındaki rakam ile ilk çarpan çarpıldığında sonucun 360’a eşit olduğunu görüyoruz.

360’ı 5’e bölersek, verilmeyen çarpanı bulabiliriz.

Çarpmada verilmeyen sayıları bulma

İlk çarpanı bulduktan sonra, çarpanları birbiri ile çarpıp, çarpımın 1080’e eşit olduğunu bulabiliriz.

...

Alıştırmalar-2

Aşağıdaki işlemlerde verilmeyen sayıları bulalım.

Çarpmada verilmeyen sayıları bulma
Çarpmada verilmeyen sayıları bulma
Çarpmada verilmeyen sayıları bulma
Çarpmada verilmeyen sayıları bulma
Çarpmada verilmeyen sayıları bulma
Çarpmada verilmeyen sayıları bulma