DOĞAL SAYILARLA İŞLEMLER


KONU 4: DOĞAL SAYILARDA ÇIKARMA

BÖLÜM 1: ÇIKARMA İŞLEMİ NASIL YAPILIR?


BÖLÜM 1: ÇIKARMA İŞLEMİ NASIL YAPILIR?

Çıkarma İşlemi

Bu bölümde üst basamaklardan ödünç almamız gerekmeyen çıkarma işlemlerini nasıl yapabileceğimizi öğreniyoruz. Üst basamaklardan ödünç almamız gereken çıkarma işlemlerini ise bir sonraki bölümde görüyoruz.

 
Eksilen Çıkan ve Fark

Bir çıkarma işlemindeki eksilen, çıkan ve fark, aynı basamaklardaki rakamlar alt alta gelecek şekilde yazılır. Başka bir deyişle, öğeler yazılırken sağdan hizalanır.

26 318 – 816 işlemini alt alta yazalım.

 

Birler, onlar vb. basamaklarını alt alta gelecek şekilde yazarsak, bu işlemi aşağıdaki gibi gösterebiliriz.

Çıkarma İşlemini Yazma
 
Çıkarma İşlemi Nasıl Yapılır?

Alt alta çıkarma işlemini, birler basamağından başlayarak adım adım yaparız. Her adımda bir üst basamağa geçeriz. Eksilenin ve çıkanın aynı basamakta bulunan rakamlarına bağlı olarak iki farklı durumla karşılaşabiliriz.

  • Eksilenin rakamı çıkanın rakamına eşit veya daha büyükse, rakamlar arasında çıkarma işlemini yapar, bulduğumuz sonucu farkın aynı basamağına yazarız.
  • Eksilenin rakamı çıkanın rakamından küçükse, bir üst basamaktan ÖDÜNÇ alırız. (ÖDÜNÇ almamız gereken çıkarma işlemlerini bir sonraki bölümde görüyoruz.)
 

73 936 – 21 924 işlemini yapalım.

 
Ödünç almadan çıkarma İşlemi

Eksilenle çıkanı aynı basamaktadaki rakamlar alt alta gelecek şekilde yazalım.

Çıkarma İşlemi Örneği

Birler Basamağı

Birler basamağındaki çıkarma işlemini yapalım.

64 = 2

2'yi farkın birler basamağına yazalım.

Örnek Çıkarma İşlemi

Onlar Basamağı

Onlar basamağındaki çıkarma işlemini yapalım.

32 = 1

1'i farkın onlar basamağına yazalım.

Çıkarma İşlemi Nasıl Yapılır?

Yüzler Basamağı

Yüzler basamağındaki çıkarma işlemini yapalım.

99 = 0

0'ı farkın yüzler basamağına yazalım.

Alt alta çıkarma

Binler Basamağı

Binler basamağındaki çıkarma işlemini yapalım.

31 = 2

2'yi farkın binler basamağına yazalım.

Alt alta çıkarma işlemi

On Binler Basamağı

Son olarak, on binler basamağındaki çıkarma işlemini yapalım.

72 = 5

5'i farkın on binler basamağına yazalım.

 

Sonuç olarak, bu işlemdeki fark 52 012'dir.

 

20 BASİT ÇIKARMA ÖRNEĞİ İÇİN TIKLAYIN!

Çıkarma işlemi farklı basamaklar

Bazı çıkarma işlemlerinde, eksilenin basamak sayısı çıkanınkinden fazla olabilir. Örneğin, eksilen 5 basamaklı olduğu halde, çıkan 3 basamaklı olabilir. Böyle bir durumda, çıkanın başında 0'lar varmış gibi düşünebiliriz.

63 502 – 201 işleminin sonucunu bulalım.

 
Çıkarma işlemi farklı basamaklar

Eksilenle çıkanı aynı basamaktaki rakamlar alt alta gelecek şekilde yazalım.

Çıkarma işlemi örnekleri

Birler Basamağı

Birler basamağındaki çıkarma işlemini yapalım.

21 = 1

1'i farkın birler basamağına yazalım.

Çözümlü çıkarma işlemi

Onlar Basamağı

Onlar basamağındaki çıkarma işlemini yapalım.

00 = 0

0'ı farkın onlar basamağına yazalım.

Adım adım çıkarma işlemi

Yüzler Basamağı

Yüzler basamağındaki çıkarma işlemini yapalım.

52 = 3

3'ü farkın yüzler basamağına yazalım.

Çıkarma işlemindeki adımlar

Binler Basamağı

Eksilenin binler basamağında 3 rakamı olduğu halde, çıkanın binler basamağında herhangi bir rakam bulunmuyor. Olmayan rakamları 0 kabul ettiğimiz için 3’ü direk olarak farkın binler basamağına yazalım.

Ödünçsüz çıkarma işlemi

On Binler Basamağı

Son olarak, on binler basamağına bakalım. Çıkanın onbinler basamağında rakam bulunmuyor. Bu nedenle, eksilenin on binler basamağındaki 6’yı farkın on binler basamağına yazıp işlemi bitirelim.

 

Bu çıkarma işleminin sonucu 63 301'dir.

 

20 BASİT ÇIKARMA ÖRNEĞİ İÇİN TIKLAYIN!

Bazı çıkarma işlemlerinde, farkın en üst basamakları sıfır çıkabilir. Baştaki sıfırların bir önemi olmadığı için bu sıfırları atabiliriz.

2567 – 2534 işleminin sonucunu bulalım.

 
Çıkarma işleminde 0 atma

Birler Basamağı

74 = 3

Çıkarma işlemi örneği

Onlar Basamağı

63 = 3

Ödünçsüz çıkarma işlemi örneği

Yüzler Basamağı

55 = 0

Çıkarma nasıl yapılır

Binler Basamağı

22 = 0

 

Baştaki 0’ların bir önemi olmadığı için bu işlemin sonucunun 33 olduğunu söyleyebiliriz.

 

20 BASİT ÇIKARMA ÖRNEĞİ İÇİN TIKLAYIN!

Aşağıdaki işlemlerin sonuçlarını bulun.

Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 1
Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 2
Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 3
Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 4
Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 5
Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 6
Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 7
Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 8
Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 9
Çıkarma İşlemi Alıştırmaları 10
 

ALT ALTA ÇIKARMA-HESAPLAMA ARACI

ALT ALTA ÇIKARMA-HESAPLAMA ARACI

Üste eksileni ve alta çıkanı yazın.

 

Bu yazıyı görüyorsanız, sayfayı farklı ve güncel bir tarayıcıda açın.

Bu aracı farklı bir pencerede açmak ve nasıl kullanıldığını öğrenmek için tıklayın!

 

ÇIKARMA OYUNU

Çıkarma Oyunu

Çıkarma oyununda karşımıza çıkan sayıların farkını bulup, sonuç için ayrılan kutucuklara yazıyoruz.

Örneğin, 23 712'den 1342'yi çıkarmamız isteniyor.

Üst basamaklardan ödünç aldığımızda rakamların son halini hatırlayabilmek için üstteki kutucukları kullanabiliriz.

OYUNA BAŞLAMAK İÇİN TIKLA!!!

ÇIKARMA YARIŞMASI

Çıkarma Yarışması

En hızlı çıkarmayı ben yaparım diyorsan, Çıkarma Oyunu'nda diğerleri ile yarışabilirsin! İlk 5'e gir, ismini TOP-5 listesine yazdır, başarı belgeni indir ve arkadaşlarına paylaş :)

YARIŞMAYA BAŞLAMAK İÇİN TIKLA!!!

 

→KONU ANASAYFASINA DÖN←

Doğal Sayılarda Çıkarma Konusuna Git