KONU 29 - TEMEL GEOMETRİK KAVRAMLAR

BÖLÜM 3 - DOĞRU PARÇASI


Bir doğrunun iki noktası arasında kalan parçaya, doğru parçası ismi verilir.

Doğrular her iki yünde de sonsuza kadar uzandıkları halde, doğru parçalarının uç noktaları vardır ve her iki doğrultuda da sınırlandırılmışlardır.

Bir doğru parçası üç şekilde isimlendirilebilir.

  • Sınır noktalarını yan yana yazıp, bunun bir doğru parçası olduğunu belirterek (AB doğru parçası, CD doğru parçası gibi)
  • Sınır noktalarını yan yana yazıp, üzerlerine düz bir doğru çizerek ( ..., ... gibi)
  • Köşeli parantez içerisinde sınır noktalarını yan yana yazarak ([AB], [CD] gibi)

Doğru Parçası

Yukarıda AB, CD ve EF doğru parçalarını görmekteyiz. Bu doğru parçalarını

  • ..., ... ve ... veya
  • [AB], [CD] ve [EF]

ile de gösterebiliriz.

Doğrularda olduğu gibi, doğru parçalarını da isimlendirirken hangi noktanın öne yazıldığı fark etmez. Örneğin, AB doğru parçası ile BA doğru parçası aynıdır.

Bir doğru, her iki yönde sonsuza kadar uzandığı için uzunluğu sonsuzdur. Fakat doğru parçaları sınırlı olduğundan, uzunluklarını tanımlayabiliriz. Bir doğru parçasının uzunluğunu, bu doğru parçasının uç noktalarını yan yana yazıp dik çizgiler arasına alarak gösterebiliriz. Örneğin, AB doğru parçasının uzunluğunu |AB| ile gösteririz.

1 birim
1 birim

Eğer belirtilmemişse,

  • Kareli kağıtta, bir karenin kenar uzunluğunu
  • Noktalı kağıtta, en yakın iki nokta arasındaki uzunluğu

1 birim olarak kabul edebiliriz. Doğru parçalarının uzunluklarını da birim cinsinden ölçebiliriz.

Doğru parçasının uzunluğu

AB doğru parçasının uzunluğu 3 birim, CD doğru parçasının uzunluğu 4 birim ve EF doğru parçasının uzunluğu 2 birimdir. Bu doğru parçalarının uzunluklarını,

  • |AB| = 3,
  • |CD| = 2 ve
  • |EF| = 4

ile gösterebiliriz.

Alıştırmalar-5

Aşağıdaki doğru parçalarının uzunluklarını bulalım.

Doğru parçasının uzunluğu alıştırmalar

|AB| = ..5...

|CD| = ......

|EF| = ......

|GH| = ......

|IJ| = ......

|KL| = ......

|MN| = ......

Doğru parçaları birbirine paralel olabilir. Eğer doğru parçalarının üzerinde oldukları doğrular paralelse, bu doğru parçaları da paraleldir.

Paralel doğru parçaları

AB ve CD doğru parçaları birbirine paraleldir. (AB // CD)

Benzer şekilde, EF ile GH doğru parçaları da paraleldir. (EF // GH)

Alıştırmalar-6

Doğru parçalarından hangilerinin birbirine paralel olduklarını bulalım.

Paralel doğru parçaları-alıştırmalar

...AB // CD...

....................

....................

....................

....................