KONU 34 - UZUNLUK ÖLÇÜLERİ

BÖLÜM 2 - UZUNLUK BİRİMLERİ ARASINDAKİ DÖNÜŞÜMLER


Uzunluk birimleri arasında dönüşüm yaparken, aşağıdaki kuralları uygularız.

Uzunluk ölçüleri arasında dönüşüm
  • Birimlerde büyükten küçüğe doğru giderken her adımda sayıyı 10 ile çarparız.
  • Birimlerde küçükten büyüğe doğru giderken her adımda sayıyı 10’a böleriz.
 

Hatırlatma: (10 ile çarpma)

Bir sayıyı 10 ile çarpmamız,

  • eğer bu bir tam sayı ise, sonuna 0 eklememiz (18→180)
  • eğer bu bir ondalık gösterim ise, virgülü 1 birim sağa kaydırmamız (2,73→27,3)

anlamlarına gelir.

Ondalık gösterimin sadece onda birler basamağı varsa, virgülü 1 birim sağa kaydırmamızla, virgülü kaldırmamız aynı şeydir. (86,3→863)

 

Hatırlatma: (10'a bölme)

Bir sayıyı 10’a bölmemiz,

  • eğer bu bir tam sayı ise ve sonunda 0 varsa bu 0'ı silmemiz (2000→200)
  • eğer bu bir tam sayı ise ve sonundaki rakam 0’dan farklıysa, bu rakamın soluna ”,” koymamız (218→21,8)
  • eğer bu bir ondalık gösterim ise, virgülü 1 birim sola kaydırmamız (38,7→3,87)

anlamlarına gelir.

Ondalıklı sayının tam kısmında sadece birler basamağı varsa, virgülü 1 birim sola kaydırırken, sayının en soluna 0 koyarız. (1,85→0,185, 0,03→0,003)

18 000 milimetreyi cm, dm, m, dam, hm ve km cinsinden yazalım.

 
  • 18 000 milimetreyi, santimetreye çevirmek için, 18 000’i, 10’a böleriz:

    18 000 mm = 1800 cm

  • 1800 santimetreyi, desimetreye çevirmek için, 1800’ü, 10’a böleriz:

    1800 cm = 180 dm

  • 180 desimetreyi, metreye çevirmek için, 180’i, 10’a böleriz:

    180 dm = 18 m

  • 18 metreyi, dekametreye çevirmek için, 18’i, 10’a böleriz:

    18 m = 1,8 dam

  • 1,8 dekametreyi, hektometreye çevirmek için, 1,8’i, 10’a böleriz:

    1,8 dam = 0,18 hm

  • 0,18 hektometreyi, kilometreye çevirmek için, 0,18’i, 10’a böleriz:

    0,18 hm = 0,018 km

Sonuç olarak,

18 000 mm = 1800 cm = 180 dm = 18 m = 1,8 dam = 0,18 hm = 0,018 km

eşitliklerine ulaşırız.

0,03 km’yi diğer birimler cinsiden yazalım.

 
  • 0,03 kilometreyi, hektometreye çevirmek için, 0,03’ü 10 ile çarparız:

    0,03 km = 0,3 hm

  • 0,3 hektometreyi, dekametreye çevirmek için, 0,3’ü 10 ile çarparız:

    0,3 hm = 3 dam

  • 3 dekametreyi, metreye çevirmek için, 3’ü 10 ile çarparız:

    3 dam = 30 m

  • 30 metreyi, desimetreye çevirmek için, 30’u 10 ile çarparız:

    30 m = 300 dm

  • 300 desimetreyi, santimetreye çevirmek için, 300’ü 10 ile çarparız:

    300 dm = 3000 cm

  • 3000 santimetreyi, milimetreye çevirmek için, 3000’i 10 ile çarparız:

    3000 cm = 30 000 mm

Sonuçta,

0,03 km = 0,3 hm = 3 dam = 30 m = 300 dm = 3000 cm = 30 000 mm

çıkar.

Alıştırmalar-1

Gerekli çevrimleri yaparak aşağıdaki tabloda boşlukları dolduralım.

315 m     = ..31,5.. dam = ..3,15.. hm    = 0,315  km

70 mm    = ........... cm   = ............ m     = .......... dam

2,17 km  = ........... hm   = ............ dam = .......... m

7800 cm = ........... dm   = ............ m     = .......... dam

89 m       = ........... dm   = ............ cm   = .......... mm

0,75 hm  = ........... dam = ............ m     = .......... dm

Bir birimi, diğerine dönüştürmek için adım adım ilerlememiz şart değildir. Örneğin, metreyi santimetreye çevirmek için, sayıyı iki defa 10 ile çarpmak yerine bir defa 100 ile çarpabiliriz. Benzer şekilde, metreyi kilometreye dönüştürmek için, sayıyı üç defa 10'a böleceğimize bir defa 1000'e bölebiliriz.

324 dam'lik bir yolun uzunluğunu cm cinsinden yazalım.

 

Dekametre daha büyük bir birim olduğu için, santimetreye giderken, her adımda sayıyı 10 ile çarparız. Dekametreden santimetreye ulaşabilmek için, 3 adım ilerlememiz gerektiğinden, sayıyı direk olarak 1000 ile çarpabiliriz. Buna göre,

... ... ...

buluruz.

218 cm’nin kaç m olduğunu bulalım.

 

Santimetre daha küçük olduğu için, metreye giderken bölme yaparız. Santimetreden metreye gitmek için 2 adım ilerlememiz gerektiği için verilen sayıyı 100’e böleriz.

... ... ...

Sık kullanılan dönüşümler aşağıda gösterilmiştir.

Uzunluk ölçüleri arasında sık kullanılan çevrimler

7,2 kilometreyi m, cm ve mm cinsinden yazalım.

 
  • 7,2 kilometreyi metreye çevirebilmek için, 7,2’yi 1000 ile çarparız:

    7,2 km = 7200 m

  • 7200 metreyi santimetreye çevirebilmek için, 7200’i 100 ile çarparız:

    7200 m = 720 000 cm

  • 720 000 santimetreyi milimetreye çevirebilmek için, 720 000’i 10 ile çarparız:

    720 000 cm = 7 200 000 mm

Alıştırmalar-2

Aşağıdaki tabloyu uygun şekilde dolduralım.

835 m      = 0,835 km   = 83500 cm

73 m        = ......... cm   = .......... mm

0,012 km = ......... m     = .......... mm

10 m        = ......... km   = .......... cm

28 mm     = ......... cm   = .......... m

1,2 hm     = ......... dam = .......... dm