KONU 36 - ZAMAN ÖLÇÜLERİ

BÖLÜM 3 - ZAMAN ÖLÇÜLERİNDE TOPLAMA


Sayıları toplarken her basamağı kendi arasında topluyorduk. Zaman ölçülerini toplarken de saniye, dakika, saat vs. gibi zaman birimlerini birer basamak gibi düşünüp, kendi aralarında toplarız.

Sayıları nasıl topladığımızı hatırlayalım. Bir basamağının alabileceği en büyük değer 9'dur. Bir basamaktaki sayıların toplam 9’u geçerse, bir üst basamağa ekleme yapıyorduk ve ekleme yapacağımız sayıyı unutmamak için elde tutuyorduk. Zaman ölçülerinde, birimlerin alabilecekleri en yüksek değerler farklı olduğu için (örneğin, dakika için 59, saat için 23 vb.), toplama yaptığımızda bu birimin en yüksek değerinin aşılıp aşılmadığına bakmamız gerekir. Eğer en yüksek değer aşılırsa, sayıların toplamında olduğu gibi, bir üst birime ekleme yaparız. Benzer şekilde ekleme yapacağımız sayıyı elde tutarız.

Şimdi örnekler üzerinde zaman ölçülerinde toplamanın nasıl yapıldığını öğrenelim.

Zaman ölçülerinde toplama

Yukarıdaki toplama işleminin sonucunu bulalım.

 
Zaman ölçülerinde toplama örneği

Saniye

Toplamaya en küçük birim olan saniye ile başlıyoruz.

Saniye birimindeki sayıları topladığımızda 25 + 15 = 40 buluyoruz.

Bu sayı 59'u geçmiyor. Bu nedenle, bir üst birime sayı eklememiz gerekmiyor.

Sonucun saniye hanesine 40 yazıp, bir üst birime geçiyoruz.

Zaman ölçülerinde toplama örneği

Dakika

Bir üst birimde dakikayı görüyoruz.

Dakika hanesine yazılan sayıları topladığımızda, 12 + 23 = 35 buluyoruz.

35 sayısı da 59'u geçmediği için saat hanesine sayı eklememiz gerekmiyor.

Toplamın dakika hanesine 35 yazıp, saat birimi ile devam ediyoruz.

Zaman ölçülerinde toplama örneği

Saat

Son olarak saat hanesinde toplama yapıyoruz. 3 saat + 2 saat = 5 saat olduğundan, bu sonucu saatlerin bulunduğu hizaya yazıyoruz.

1 yıl=12 ay

Yukarıdaki toplama işleminin sonucunu bulalım.

 
Zaman ölçülerinde toplama-1

Yine en küçük birim olan saniyeden başlıyoruz.

Saniye birimindeki sayıları topladığımızda, 25 + 40 = 65 buluyoruz.

Bu sayı 59’dan büyük olduğu için, bir üst basamağa ekleme yapmamız gerekiyor.

65 saniye = 1 dakika 5 saniye olduğundan, toplamdaki saniye hanesine 5 yazıp, dakika kısmına ELDE = 1 ekliyoruz.

Zaman ölçülerinde toplama-2

Bir üst birimde 12 ve 23 sayılarının yanı sıra, bir de saniye toplamından gelen ELDEki sayıyı görüyoruz. Bu üç sayıyı topladığımızda 12 + 23 + 1 = 36 buluyoruz.

36 sayısı 59'u geçmediği için, saat hanesine ekleme yapmıyoruz.

Toplamın dakika hanesine 36 yazıp, saat birimiyle toplamaya devam ediyoruz.

Zaman ölçülerinde toplama-3

3 saat + 2 saat = 5 saat

sonucunu toplamda uygun yere yazıp, işlemi bitiriyoruz.

Zaman ölçülerinde toplama-4

Yukarıdaki toplama işleminin sonucunu bulalım.

 
Zaman ölçülerinde toplama-5

Saniye hanesinde 25 ve 40 sayıları ile karşılaşıyoruz.

25 + 40 = 65

65 saniye = 1 dakika 5 saniye

Alta 5 yazalım. ELDE var 1.

Zaman ölçülerinde toplama-6

Dakika biriminde 53 ve 23 sayılarına ek olarak ELDEki sayının 1 olduğunu görüyoruz.

53 + 23 + ELDE = 53 + 23 + 1 = 77

77 dakika = 1 saat 17 dakika

Alta 17 yazalım. ELDE var 1.

Zaman ölçülerinde toplama-7

Saat biriminde 3 ve 2 sayılarını ve ELDE = 1 olduğunu görüyoruz.

3 + 2 + ELDE = 3 + 2 + 1 = 6

Alta 6 yazıp, işlemi bitiriyoruz.

Zaman ölçülerinde toplama-8

Yukarıdaki toplama işleminin sonucunu bulalım.

 
Zaman ölçülerinde toplama-9

En küçük birim olan saatten başlıyoruz.

20 + 10 = 30

30 saat = 1 gün 6 saat

Alta 6 yazalım. ELDE var 1.

Zaman ölçülerinde toplama-10

Gün hanesinde 5 ve 3 sayılarını ve ELDE = 1 olduğunu görüyoruz.

5 + 3 + ELDE = 5 + 3 + 1 = 9

9 gün = 1 hafta 2 gün

Alta 2 yazalım. ELDE var 1.

Zaman ölçülerinde toplama-11

Hafta biriminde 2 ve 1 sayılarını ve ELDE = 1 görüyoruz.

2 + 1 + ELDE = 2 + 1 + 1 = 4

Alta 4 yazıp, işlemi bitiriyoruz.

Ahmet, üniversiteyi bitirdikten sonra 3 yıl 9 ay avukat olarak ve 2 yıl 10 ay şirket yöneticisi olarak çalışmıştır. Buna göre, Ahmet toplam ne kadar süre çalışmıştır?

 

Problemde, verilen iki sürenin (3 yıl 9 ay ve 2 yıl 10 ay) toplanması istenmektedir. Önce, bu iki süreyi aynı birimler alt alta gelecek şekilde yazalım.

Zaman ölçülerinde toplama-12

Şimdi de adım adım toplama işleminin sonucunu bulalım.

Zaman ölçülerinde toplama-13

En küçük birim olan aydan başlayalım.

9 + 10 = 19

19 ay = 1 yıl 7 ay

Alta 7 yazalım. ELDE var 1.

Zaman ölçülerinde toplama-14

Yıl biriminde 3 ve 2 sayılarını ve ELDE = 1 olduğunu görüyoruz.

3 + 2 + ELDE = 3 + 2 + 1 = 6

Alta 6 yazıp, işlemi bitiriyoruz.

Buna göre Ahmet toplamda 6 yıl 7 ay çalışmıştır.

Alıştırmalar-4

Aşağıdaki toplama işlemlerinin sonuçlarını bulalım.

Zaman ölçülerinde toplama alıştırmaları-1
Zaman ölçülerinde toplama alıştırmaları-2
Zaman ölçülerinde toplama alıştırmaları-3
Zaman ölçülerinde toplama alıştırmaları-4
Zaman ölçülerinde toplama alıştırmaları-5
Zaman ölçülerinde toplama alıştırmaları-6
Zaman ölçülerinde toplama alıştırmaları-7
Zaman ölçülerinde toplama alıştırmaları-8