KONU 10 - ZİHİNDEN ÇARPMA VE BÖLME

BÖLÜM 2 - 10, 100 VE 1000'İN TAM KATLARI İLE ZİHİNDEN ÇARPMA


Zihinden Çarpma ve Bölme

... sayısının, ... ile ...'nin çarpımına eşit olduğunu düşünelim.

...

Bu durumda, bir sayıyı ... ile çarpmak yerine, bu sayıyı önce ... ve daha sonra ... ile çarparak da aynı sonucu elde ederiz. Çarpma işlemini bu şekilde iki adıma ayırmak, bazen zihinden işlem yaparken kolaylık sağlayabilir. Bu konuda, bir kaç farklı zihinden çarpma işlemi için bu yöntemi kullanıyoruz.

... çarpımının sonucu 910’dur.

... şeklinde yazılabilir. Bu nedenle, 13’ü önce 7 ve daha sonra 10 ile çarparsak, yine aynı sonucu elde ederiz.

...

...

10, 100 veya 1000’in tam katı olan sayılarla zihinden çarpma yaparken de işlemi iki adıma ayırabiliriz. Örneğin, 100'ün tam katı olan bir sayı ile çarpma yaparken,

  • ilk adımda bu sayı 100'ün kaç katı ise onunla ve
  • ikinci adımda da 100 ile

çarpma yapabiliriz. Bir sayıyı 300 ile çarpacağımızı düşünelim. ... olduğundan, bu sayıyı 300 ile direk çarpmak yerine, önce 3 ve daha sonra 100 ile çarpabiliriz.

Bu yöntemi, önceki bölümde 10, 100 veya 1000 ile zihinden çarpma yapmak için öğrendiğimiz yöntemle birleştirirsek, sonucu kısa sürede elde edebiliriz.

Bir sayıyı 10, 100 veya 1000'in tam katı ile çarpacağımızı düşünelim. Bunun için,

  • Sayıların sonundaki sıfırları atarız.
  • Geri kalan sayıları çarparız.
  • Attığımız sıfırları işlem sonucunun en sağına ekleriz.

... işlemini zihinden hesaplayalım.

500’ün sonundaki sıfırları atarsak işlem

...

haline dönüşür. Bu işlemin sonucu

...

çıkar. 500'ün sonundan attığımız 0’ları 30’un sonuna eklersek, 3000 sonucunu elde ederiz.

... işlemini zihinden hesaplayalım.

2000’in sonundaki sıfırları atalım ve işlemi zihinden hesaplayalım.

...

Attığımız üç 0’ı 24’ün sonuna ekleyelim.

......

Alıştırmalar-2

Aşağıdaki çarpma işlemlerinin sonuçlarını bulalım.

............

.............

.............

.............

.............

.............

.............

.............

Eğer her iki çarpanın da sonunda 0’lar varsa bu 0’ların tümünü atıp, işlem sonucunu hesaplayıp, attığımız tüm sıfırları tekrar işlem sonucunun sağına ekleyebiliriz.

... işleminin sonucunu zihinden hesaplayalım.

80’in sonundaki 1 ve 600’ün sonundaki 2 sıfırı atarsak, işlem

...

haline dönüşür. Bu işlemin sonucu 48’dir. Attığımız toplam 3 sıfırı 48’in sonuna eklersek, sonuç 48 000 olur.

... işlemini zihinden hesaplayalım.

Sondaki sıfırları atarsak işlem sonucu ... olur. Bu iki 0’ı 46’nın sonuna eklersek, sonucun 4600 olduğunu görürüz.

Alıştırmalar-3

Aşağıdaki işlemleri zihinden hesaplayalım.

............

.............

.............

.............

.............

.............

.............

.............